زبان تاتی در روستای وفس استان مرکزی دوشنبه چهارم آبان ۱۳۹۴ 14:42

زبان تاتی در روستای وفس استان مرکزی

مجتبی جوان

Mojtaba.javaan@gmail.com

 

lمنتشر شده در :   ماهنامه تالش ، شماره 84، آبان ماه 1394

 

 

بسیار سفر باید تا پخته شود خامی

صوفی نشود صافی تا در نکشد جامی

 

بیت بالا همیشه زندگی من را رهنمون بوده است. همواره سعی کرده ام در کوتاه ترین زمان هایی که دارم به سفر بروم از این رو میخواهم اینجا از سفر به جایی بگویم که مرا به اندیشیدن وا داشت. سفر به وفس در استان مرکزی.

البته من پیشتر چند باری به استان مرکزی سفر کرده بودم ولی این بار با سایر سفرها توفیر دارد. سفر این بار من برای شناخت بیشتر مردم این بوم است. شناخت بیشتر این دیار . هرچند سفرم کوتاه خواهد بود ولی در نگاه خودم سفری دلنشین خواهد بود چرا که برای شناخت انجام خواهد شد.

می گویند مردم وفس به زبانی سخن می گویند که آنرا از ریشه زبان تاتی می دانند و من هم به عنوان یک تالش، تات را برادر و همسایه خودم می شمارم. بنابر این میلم برای دیدن آنجا بیشتر و بیشتر می شود . هتل امیر کبیر را در اراک میگیرم تا بعد از وفس به اراک و سپس به به زادگاه امیر کبیر روستای هزاوه بروم اما رفتن به وفس و دیدن مردمان تات در سرزمینی که به دور از نگاه جغافیایی من از سرزمین آنهاست برایم جالب خواهد بود.

وفس(ویکیپدیا)

«نام منطقه و نیز روستائی در استان مرکزی در شهرستان کمیجان در ایران است.

منطقه وفس تا سال ۱۳۸۲ به بخش وسیعی از شمال استان اطلاق می‌شد که دربرگیرنده ۷۱ روستا با جمعیتی در حدود ۷۷۰۰۰ نفر بود، اما در آخرین تقسیمات «منطقه وفس» فقط به یک روستا که همان «روستای وفس» می‌باشد محدود گردید و آن منطقه با نام شهرستان کمیجان در تقسیمات جغرافیایی و کشوری مشخص گردید («کمیجان» تا قبل از آن به عنوان یک مرکز بخش شناخته می‌شد).

جمعیت فعلی این روستا، طبق آخرین سرشماری در حدود ۲۰۰۰ نفر می‌باشد

روستای وفس از شمال به ساوه، از جنوب به کمیجان، از غرب به همدان و از طرف شرق به تفرش محدود است. مساحت تقریبی آن ۲۰ کیلومتر مربع و ارتفاع آن از سطح دریا ۲۱۰۰ متر است. وفس در حصاری از کوه‌های نسبتاً بلند واقع شده است و از سمت جنوب، مشرق و مغرب در محاصرهٔ کوهستان قرار دارد و تنها از سمت شمال به درختستانها و باغهای میوه منتهی می‌شود.

فاصله وفس تا شهر کمیجان ۱۸ کیلومتر و تا اراک مرکز استان ۱۲۰ کیلومتر می‌باشد و این روستا در فاصله مساوی از همدان، ساوه و اراک واقع شده است.

روستای وفس از لحاظ ارتباطی در یک موقعیت بن بست واقع شده است؛ تنها راه ارتباطی مهم آن، جاده‌ای آسفالته به طول ۱۸ کیلومتر است که وفس را به کمیجان و از آنجا به سایر نقاط متصل می‌کند.(تا دهه 90 شمسی(

 یکی از قدیمیترین و فقیرترین زبان ها از جهت تعداد سخنگویان به آن، زبان وفسی می‌باشد. این زبان در منتهی الیه حدود مرزی استان مرکزی با استان همدان، در شمال شهرستان اراک استفاده می‌شود؛ در روستای وفس و سه روستای همجوار، یعنی چهرقان در غرب و فرک و گورچان در شرق. این مناطق تقریباً در یک خط فرضی واقعند که ساکنین این روستاها به این لهجه سخن می‌گویند؛ البته در گویش این روستاها به طور جزئی تفاوتهایی مشاهده می‌شود ولی اصل و مبنای آنها یکی است.

زبان وفسی که به «وُوسی» موسوم است بنا به آنچه پژوهشگران گفته‌اند، لهجه‌ای از تاتی است. ابراهیم دهگان در کتاب فقه اللغه در ضمن معرفی وفس و واقعه کشتار جمعی آن، زبان وفس را ‹‹ یکی از لهجه‌های قدیم پارسی باستان و شاخه‌ای از تاتی ›› می‌نامند.‌ دکتر معین در جلد چهارم فرهنگ خود تحت عنوان ‹‹ وفسی ››(Vafsi) منسوب به وفس، لهجه اهالی وفس نام می‌برند. آقای افتخار زاده در کتاب گزیده‌ای بر دیوان همافر عراقی وفسی از قول نامبرده می‌نویسد: «نامبرده زبان خویش را تاتی خوانده است.» و همچنین در مجله «ایران کوده» م. مغدم که درباره گویش دلیجان، آشتیان و وفس بحث کرده، لهجه وفس را تاتی خوانده است.»

 

 زبان تاتی نیز همچون زبان تالشی در بسیاری موارد توانسته ویژگیهای انحصاری خود را در ادبیات حفظ نماید و از این رو میتوان گفت شباهت های دستوری که با زبانهایی چون تالشی دارد می تواند بسیار مورد پژوهش قرار گیرد که متاسفانه حتی در تالش بغیر از چند پژوهش جسته و گریخته نمی توان گفت غیر از استاد علی عبدلی کسی باشد که صرف نظر از پژوهشهای اکادمیکی که عموما به نشریات و عموم مردم تالش راه نمی یابد به این امر مبادرت کرده باشد. بنابر این برای بهره مندی از توانایی ها، نزدیکی ها، و ریزه کاری های زبان تالشی ما لاجرم می بایست زبان تاتی را نیز مورد پژوهش قرار دهیم.

زبان تاتی از زبانهای ایرانی است که روزگاری کهن در پهنای این سرزمین گسترده بود ولی امروز تنها در برخی استانها چون قزوین، زنجان،گیلان،اردبیل،اصفهان، همدان، مرکزی و خراسان در گوشه و کنار به این زبان سخن گفته می شود. سخنوران این زبان در ایران بیشتر در کوهستانها و ییلاق های البرز و زاگرس و در قفقاز و شمال آذربایجان و در جنوب روسیه  در داغستان ساکن هستند. زبان تاتی نیز مانند زبان همسان خود تالشی امروزه با گویش ها و لهجه های بسیاری مواجه است. تاتها امروزه به صورت جزیره های زبانی کوچک در جای جای این کشور و در استانهای گوناگون روزگار می گذرانند.

«در آمار سرشماري هاي سالهاي مختلف تعداد تاتهاي قسمت شمال رود ارس با ارقام متفاوت ذكر شده است : مثلا : تعداد تاتها در جمهوري آذربايجان در سال 1891، 118165 نفر؛ در سال 1894، 124693 نفر نشان داده شده است . در اوايل قرن بيستم يعني در سال 1921، تعداد آنها 101383 نفر بوده است كه از آن جمله 52208 نفرشان مربوط به باكو و اطراف آن گفته شده است. در سرشماري 1926 رسما تعداد تاتها 28443 نفر در سال 1934 در جمهوري آذربايجان تعداد تاتها 100 هزار نفر و در سال 1939، 38713 نفر؛ در سال 1953، 11000 نفر ؛ در سال 1970، 9000 نفر ؛ در سال 1979، 8000 نفر و در سال 1989، 8000 نفر ذكر شده است كه اين آخرين رقم نيز مربوط به تاتهاي آذربايجان و قسمت دربند و ماهاچ قلعه داغستان مي باشد . البته، از اولين رقم سرشماري گرفته تا آخرين رقم سرشماري ، تعداد تاتها احتياج شديد به تصحيح دارد، علت پايين يا كم ذكر شدن تعداد تاتها اين است كه در موقع سرشماري اغلب تاتها خود را آذربايجاني نشان داده اند» (مقصود حاجی یوف ، ص 5)

در ایران بزرگترین گروه زبانی تاتها را می توان در شهر تاکستان مشاهده کرد. هر چند تاتهایی بسیاری در شهرهای و استانهای ایران پراکنده اند. در این شهر همه مردم در کنار دوستان آذری، گیلک، فارس و همه اقوام دیگر زبان تاتی را کم و بیش پاس می دارند. خود تاتها تاکستان را سیادن و اهالی سیادن را سیادنیج می خوانند . در این شهر می توان تعداد زیادی از تات ها را دید که بسیاری نسبت به زبان و فرهنگ خود دل می سوزانند و در صدد حفظ آن هستند ولی متاسفانه جزیره ای شدن این زبان  از لحاظ جغرافیایی در طول سالیان موجبات زوال آن را شدت می بخشد.

« تاتی با توجه به اینکه یکی از زبان های ایرانی شمال غربی است بیشترین نزدیکی را به زبان‌های تالشی، کردی، گیلکی، مازینی و بلوچی دارد. نظرات بسياری در مورد ريشه تاتی داده شده است. برخی به شباهت‌های تاتی با اوستایی اشاره داشته‌اند. عده‌ای نيز كوشيده‌اند به شباهت‌ها و پيوندهای تاتی با پهلوی اشاره داشته باشند. برخی نيز تاتی را به همراه تالشی و مازندرانی و گيلكی، بازمانده‌های زبان مادی كهن دانسته‌اند. دیاکونوف در اين باره می‌گوید:

« در زمان حاضر هم تات‌ها و تالشان و گليك‌ها و مازندرانی‌ها به زبان‌هایی سخن می‌گویند كه خود بقايای زبان هند و اروپائی می‌باشد كه در آغاز زبان ماد شرقی بوده است. امتياز ويژه اين زبان‌ها كهنگی و مهجوری تركيب اصوات می‌باشد كه با زبان پارسی تفاوت داشته و با مادی و پارتی و اوستايی مناسبت دارد»

مادی بودن ريشه تاتی را كسان ديگری چون عباس طاهری، اسدالله رحمانی و ابراهیم جهان‌بخش در مقاله‌های «بررسی گویش تاتی تاکستان»، «راهکارهای حفظ زبان تاتی» و «ساختار دستوری تاتی» و همچنین احسان یارشاطر در دانشنامه اسلام و ایران بیان داشته‌اند.

احمد کسروی معتقد است که زبانی که تات ها بدان سخن می‌گویند در زمان‌های گذشته گسترش زيادی داشته و به استناد شواهد عینی و پژوهش‌های انجام‌شده، زمانی همه مردم آذربايجان و قزوين را در بر گرفته ولی بعدها با اشاعه و استيلای زبان ترکی کم کم از بين رفته است.

در هر حال می‌توان ریشه اصلی زبان تاتی را مادی دانست که در طول قرون متمادی تحت تأثیر اوستایی که زبان مذهبی مردمان این سامان بوده، و فارسی باستان و پهلوی اشکانی و پهلوی ساسانی و فارسی دری، که به ترتیب زبان رسمی حکومت‌های هخامنشی و اشکانی و ساسانی و حکومت‌های پس از اسلام بوده، قرار گرفته، و امروزه در آخرین شکل خود تحت عنوان تاتی درآمده است.» ( ویکیپدیا)

امید که دوستان پژوهشگر و اساتید به بعد های شناختی این زبان و فرهنگ نیز بیشتر توجه نمایند بخصوص گاها مشاهده می شود دوستان پژوهشگر زبان تالشی را با انگلیسی، فرانسه، ایتالیایی مقایسه می نمایند در حالیکه زبانهایی مانند تاتی بسیار جای کار و مقایسه دارد.

 

منابع:

ویکیپدیا

حاجی یوف . مقصود ، «جامعه و زبان تاتهای جمهوری آذربایجان»، مجموعه مقالات همایش بین المللی تات شناسی ، تاکستان ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تاکستان ، 1387

نوشته شده توسط مجتبی جوان /Mojtaba Javan  | لینک ثابت |

برای دیدن نگاره در اندازه حقیقی روی آن کلیک کنید چهارشنبه بیست و دوم مهر ۱۳۹۴ 12:20

تالش همیشه زیبا

نوشته شده توسط مجتبی جوان /Mojtaba Javan  | لینک ثابت |

آسیبها و چالش های تالش شناسی یکشنبه بیست و دوم دی ۱۳۹۲ 10:55

آسیبها و چالش های تالش شناسی


بخش دوم و پایانی: فرهنگی و اجتماعی

مجتبی جوان (تعطف طولی)

Mojtaba.Javaan@gmail.com

 منتشره در: ماهنامه تالش- شماره 63-دی ماه 1392

 

نگاه نقادانه به مقوله فرهنگ به کل امری نسبی ، سلیقه ای و سطحی است و معیار فرهنگی و اجتماعی هر جامعه ای با تعاریف خاص همان جامعه قابل انطباق است.تطبیق نسبتها،ارزشها،هنجار ها، تعاریف و ساختارهای فرهنگی و تاثیراتی که فرهنگ بر اجتماع و متقابلا اجتماع بر فرهنگ میگذارد نیز از منظری قابلیت کنکاش را دارد. لذا با دانستن این کلیت میتوان گفت وارسی ساختارهای فرهنگی یک جامعه، آنهم از نوع سنتی نیازمند استفاده از دانش های روز و اطلاعات بومی است. با توجه به این مهم، بررسی معضلات فرهنگی و اجتماعی گریبانگیر تالش شناسی در این جستار خالی از اشکال نخواهد بود.

یکی از مهمترین چالش های فرهنگی که در بحث تالش شناسی با آن مواجه هستیم سطحی نگری است. همانطور که میدانیم با گذشت یکی دو دهه از شروع فعالیتهای جدی تالش شناسی امروزه شاهد بروز رشد خاصی در این بین هستیم که نقطه مثبت این امر در این است که تالش شناسی به مشغله ای عرفی و عمومی مبدل گشته است. یعنی دیگر تنها در انحصار کسانی که قلم میزنند و پژوهش میکنند نیست و امروزه هر دانشجوی تالش زبانی در پی جستجوی تاریخ و جغرافیای فرهنگی قوم خود است.صرف این مسئله گاه میتواند بسیار سودمند و گاه بسیار مخرب باشد.مفید بودن آن از این جهت که موجب فتح بابی در این مورد در بین اقشار مختلف قوم تالش شده و جنبی تخریبی آن از جهت همین مطالعات سطحی است.

متاسفانه تالش دارای رسانه دیداری و شنیداری خاصی نیست و تنها از طریق نشریاتش و چند وبلاگ و سایت که غالب آنها نیز دچار ورطه سطحی نگری اند اداره می شود.کسی نیست به خود بگوید چرا من نباید تخصصی مثلا به تاریخ تالش آنهم با استمداد از منابع موثق بپردازم.نشریات تالش متاسفانه کم کم در خود تالش رنگ باخته اند و آنچه در آنها میبینیم فعالیتهای پوپولیستیکی است که صرفا در پی جذب مخاطبان است و بحث و نقدی در آنها وجود ندارد و فقط آنچه از لابه لای کتابهای نیمه تاریخی کسب میکنند عینا آنجا می آورند.یکی از محققانی که دین بزرگی بر گردن هر تالش زبانی دارد آقای علی عبدلی است که با نقد و مطالعه همه کتابهای تاریخی در پی حقیقت است. برای یک محقق در پی حقیقت بودن مهمترین وجه پژوهش اوست.ایشان تنها محققی است که در تالش شناسی به این امر توجه کرده است.

کنت دوگو بینو در کتاب خود ( سه سال در ایران) نوشته های جالبی در مورد ایران دارد از جمله او می گوید« توده ایرانی مطلقاً داناست و علاقه مفرطی به تاریخ کشور خود دارد. من این علاقه را در هیچ یک از ملل جهان ندیدم ... ناگفته نماند ملت ایران فقط خواهان سرگذشتهای تاریخی کشور خود است و مثلا علاقه به تاریخ فرانسه و یا آلمان ندارد و هر چه در این خصوص برای او حکایت کنید در خاطرش نمی ماند و حتی از شنیدن آن کسل می شود»

 

از نظر مالی هم اگر بخواهیم به نشریات فعال در حیطه تالش بنگریم بی شک با فعالیتهایی مواجه خواهیم بود که برای زنده نگه داشتن این نشریات توسط گردانندگانشان صورت می گیرد. گاه این فعالیتها حتی زندگی شخصی آنان را با مشکل مواجه میسازد. تعداد تیراژ و خوانندگان این نشریات در تالش بسیار محدود است و این موجب میشود هیچیک از این نشریات قادر نباشند کیفیت و کمیتهای چاپی خود را ارتقا دهند.

تعمیم این مسئله به تمامی نشریات تالش قابل تصور است و گاه این نشریات تا بدان جا میروند که به ناچار برای جذب مخاطب و خواننده در مورد شهرهای مجاور غیر تالش نیز مطالبی را انتشار دهند که این امر خود برای یک نشریه که درباره تالش شناسی فعالیت میکند کاری بسیار مخرب و موجب کاهش خوانندگانش می شود.

نبودن چاپخانه های قوی در سطح شهر هشتپر و یا سایر نقاط تالش که بتواند از این نشریات حمایت کرده و با مخارج انها کنار بیاید نیز به این  قضیه دامن زده است تا کیفیت این نشریات که گاه در حد نشریات دانش آموزی داخل مدارس هست نتواند بهتر باشد.

به نظر بنده تعداد محققان تالش شناسی و تعداد خوانندگان مطالب تالش شناسی در یک اندازه است و این تنها دلیل اش عمومیت تالش شناسی است و همانگونه که اشاره شد این عمومیت باعث می شود با این مقوله چندان تخصصی برخورد نشود.البته برخورد تخصصی با تالش شناسی باعث شد یک عده از همین کسانی که پیگیر این امر اند کسل شده و بصورت تخصصی نتوانند پیگیر آن باشند. مثلا بررسی تالش  در دوره اول یا دوم زمین شناسی یا رابطه آن با چگونگی زندگی،یکجا نشینی و نشانه های توپوگرافی منطقه حتما برای همه خوشآیند نخواهد بود ولی به محققان و جغرافی دانان نشان خواهد داد که در این زمینه ها در تالش کار شده و آنها را ترغیب به فعالیت و پژوهش های بیشتر و بنیادی تر در این نقطه ایران خواهد کرد.

در هشتپر یک کتابخانه وجود دارد که متاسفانه هم ناشران و نویسندگان تالش و هم گردانندگان نشریات تالش بدان توجهی نمی کنند. نویسندگان یا ناشران میتوانند چند جلد از کتابهای خود را به کتابخانه ها هدیه دهند و حتی ادارات تالش هم میتوانند اقدام به خرید کتابهای تالش شناسی نمایند. نشریات تالش نیز میتوانند با هدیه دادن چند شماره با این کتابخانه ها از خوانندگانشان بخواهند به کتابخانه رفته و مجلات آنها را مطالعه نمایند. یقینا این کار نه تنها از تعداد  خوانندگانشان نخواهد کاست بلکه بر تعداد آنان می افزاید.

انفعال فرهنگی موجود و فاصله بین محققان تالش شناس موجب ضربه شدیدی به این بخش است. پژوهشگران تالش شناس میتوانند بصورت خود جوش از اداراتی مانند ارشاد اسلامی درخواست کنند تا هرچند وقت با همکاری آن اداره گردهمایی یا همایشی را ترتیب دیده، از امکانات  ساختمان اداره بهره ببرند و از اساتید تالش و غیر تالش جای جای ایران بخواهند در آن به سخنرانی و ارایه مقاله بپردازند.این امر به پویایی تالش شناسی کمک شایانی خواهد نمود.

دور بودن بسیاری از تحصیلکردگان و پژوهشگران از تالش نیز مزید بر علت است. دسترسی این افراد به منابع اطلاعاتی و فرهنگی تالش محدود است و بر حسب جبر جغرافیایی محل زندگی شان ناخود آگاه به ان سمت کشیده شده اند. عده ای از این افراد نیز به دلیل همین فاصله محیطی دچار یکنوع فاصله ذهنی نیز شده اند و به محض بازگشت به تالش بیاد می آورند از کجا آمده و کجا بوده اند و شکوفایی ذهنی و جسمی آنها را در بر می گیرد.

اگر توجه کنید دیگر مثل چند سال پیش شاهد فعالیتهایی چندانی در دانشگاههای تالش از جمله آزاد، پیام نو و علمی و کاربردی در مقوله تالش شناسی نیستیم. به نظر بنده ورود نسل جدید به دانشگاه که از کودکی با آنها تالشی صحبت نشده و به فارسی سخن گفته اند میتواند در این مورد دخیل باشد.شاید آنها مثل پدران خود شعف چندانی نسبت به تالش شناسی نداشته باشند و تفریحاتشان وبگردی و بودن در صفحات مجازی اینترنت باشد.نسل قبل باید بکوشد تمامی این اطلاعات با ارزش و غریب را به فرزندان خود بیاموزد تا انها هم به جستجوی حقیقت نایل آیند و در صدد شناخت قوم خود برآیند و این بدون ایجاد علاقه بی فایده خواهد بود.

بنده معتقدم با: تمرکز بخشیدن به پژوهش های تالش شناسی و هدایت آنها،ایجاد ارتباط قوی بین تالش پژوهان و دانشگاههای منطقه،برگزاری همایش های موثر و پویا و ایجاد صفحات مجازی پژوهشگران تالش شناس میتوان شروع خوبی را در این زمینه تجربه کرد

1-      تمرکز بخشیدن به پژوهشهای تالش شناسی و هدایت آنها

به نظر بنده نشریات تالش میتوانند به تحقیقات تالش شناسان هویت و تمرکز ببخشند.این نشریات با ایجاد صفحات تخصصی و حتی غیر تخصصی در کنار سایر صفحات نشریه و یا بصورت جداگانه میتوانند از پزوهشگران مطرح تالش شناسی که صاحب نظر باشند درخواست کنند به مقوله ها و ابعادی از تالش شناسی بپردازند که پیشتر به آن پرداخته نشده باشد. متاسفانه آنچه امروزی در بیشتر نوشته های پژوهشگران تالش شناس میبینیم دارای اشتراکات فراوانی است و این از امتیازات و بارهای علمی و اطلاعاتی مقاله شان می کاهد.نشریات تالش با دعوت از این افراد میتوانند آغاز خوبی برای تالش شناسی مفید که به درد مردم تالش بخورد باشند.

هدف ما نباید فقط نوشتن و چاپ کردن چند صفحه نشریه و کتاب باشد.غایت این امر باید در موفقیت تالش و تالشان نمایان گردد و این امر زمانی محقق خواهد شد که ما از لاک تحقیقات صرف کتابخانه ای خارج شده رو به تحقیقات میدانی با توجه به تجربه و تخصص خود بپردازیم.

2-      ایجاد ارتباط قوی بین تالش پژوهان و دانشگاههای منطقه

بسیاری از تالش پژوهان خود از مدرسان دانشگاه و یا از محصلین همین دانشگاه ها هستندو بسیاری دیگر هیچ ارتباطی با دانشگاه نداشته اند و یا دیگر ندارند. زمانیکه ما بتوانیم یک خط مستقیم بین تالش پژوهان و دانشگاههای تالش ایجاد کنیم خواهیم توانست به دانشجویان تالش و حتی دانشجویانی که در تالش به تحصیل مشغول اند انگیزه تحقیق درباره تالش را القا کنیم. ارتباط نزدیک بین دانشگاه و پژوهشگران مطمنا به پر بار شدن و بالا رفتن بار علمی این تحقیقات خواهد انجامید. ما نمیتوانیم فقط با مقالات عمومی به جایی برسیم. برای موفقیت به همه این فاکتورها نیازمندیم آن هم در کنار یکدیگر نه جدا از هم.

چند سال پیش همه تالشان آرزو داشتند فرزندانشان در شهر خودشان تحصیل کند تا هم در کارها کمک دستشان باشد و هم بدینگونه هزینه هاشان کاهش می یافت.حال بسیاری یا در واقع تمامی استادان این دانشگاهها نیز از فرزندان خود تالش اند. اینها همه امتیازاتی است که میتوان از آنها بهره جست.با ایجاد ارتباط قوی و دوستانه در زمینه تالش شناسی و با نشر نشریات و وبلاگها و وبسایتهای قوی مشترک بین این دو قشر میتوان شاهد پیشرفتهای روز افزونی در تالش شناسی بود.

3-      برگزاری همایش های موثر و پویا

شاید برگزاری همایش به لحاظ بار مالی و به دلیل مجوزهای لازم نیازمند وجود اداره، دانشگاه و یا نهاد خاصی است ولی در عوض تصور برگزاری چنین همایشهایی دور از ذهن نیست. امیدواریم که در کشور ما هم بنگاههای پژوهشی نظیر کشورهایی دیگری چون کره جنوبی تشکیل شود و با مدیریت کار گروههای کار آمد و دارای بودجه های خاص بتواند به تحقیقات مهمی بپردازد. در کشورهایی مثل آمریکا وظیفه تحقیق و پژوهش بر عهده دانشگاههاست و در ایران نیز به ظاهر چنین است ولی به واقع نه چرا که در ایران بجز چند دانشگاه انگشت شمار، دیگر دانشگاهها دارای بودجه های تعریف شده برای تحقیقات نیستیند.

برگزاری همایش نیز چنین ویزگی دارد. برای برگزاری همایش هم به پژوهشگر، هم به پشتیبان مالی و هم به فضای تحقیقاتی نیاز داریم که امیدواریم به زودی شاهد برگزاری چنین همایش هایی در سطح منطقه و در سطک کلان ملی باشیم.

همایش تالش شناسی حداقل کاری که خواهد کرد این است که بگوید مقوله ای بنام تالش پژوهی یا تالش شناسی هم وجود دارد و این گامها صفحات روشنی خواهند بود برای معرفی هر چه پیشتر این قوم بزرگ و ایرانی.

4-      ایجاد صفحات مجازی پژوهشگران تالش شناس

از ابتدای ورود تالش شناسی به فضای مجازی شاهد پیشرفتهای بسیاری در این خصوص بوده ایم ولی آنچه اینجا هم با آن مواجه ایم عدم وجود انسجام و یکپارچگی و عدم وجود پایگاهی قوی در این زمینه است. همه اینها به نظر بنده بر میگردد به بعد مالی این مسایل.

ایجاد یک سایت یا یک صفحه مجازی برای تالش پژوهان که بتوانند مقالات خود را در انجا منتشر سازند کمک خواهد کرد تا همه این پژوهشگران بصورت مجازی باهم در ارتباط باشند و به تبادل اطلاعات بپردازند.پیشتر ها که تازه وبلاگ ها در تالش داشته ریشه می زدند بسیاری از جوانان تالش به این طریق به معرفی تالش و تالشان میپرداختند تا اینکه امروزه سایتهای اجتماعی توئیتر و فیسبوک و برنامه های اجتماعی دیگر مسیری جدیدی را رو به این جوانان گشوده است.مسیری که قدم گذاشتن در آنها با کمترین هزینه و بدون اتلاف وقتی و بدون انرژی زیادی صورت میگیرد.

امید که همه این امور دست در دست یکدیگر به دوام و پربار شدن تالش پژوهی و تالش شناسی کمک نماید

نوشته شده توسط مجتبی جوان /Mojtaba Javan  | لینک ثابت |

تالش همیشه زیبا-ییلاق اسبومار سه شنبه هفدهم دی ۱۳۹۲ 13:1

نوشته شده توسط مجتبی جوان /Mojtaba Javan  | لینک ثابت |

آسیبها و چالش های تالش شناسی چهارشنبه بیستم آذر ۱۳۹۲ 14:11
آسیبها و چالش های تالش شناسی

(منتشره در ماهنامه تالش،شماره 61،آذرماه 1392)

مجتبی جوان (تعطف طولی)

بخش نخست: تاریخ

از زمانیکه پای مطبوعات مستقل به تالش باز شده تا بدین روز شاهد تاثیرات شگرفشان در بین تالش ها بوده ایم. ایجاد انگیزه و علاقه مندی، آشنایی با تاریخ و جغرافیای موطن، گرایش به تحقیقات بیشتر در راه شناخت و تکامل تدریجی تحقیقات تالش شناسی از جمله مواردی بوده که میتوان از آنها بعنوان شاخصه هایی یاد کرد که مطبوعات تالش یکی از مشوقان اصلی آن بوده اند.البته آنچه ما بعنوان تالش شناسی از آن یاد میکنیم در واقع یک تعریف نسبی و جزیی است چرا که تالش شناسی آنچانکه باید بصورت آکادمیک صورت نگرفتی و بیشتر ژورنالیسی و در غالب موارد بصورت نظریه پردازی بوده است.

صرف استفاده از اینگونه تحقیقات و نظریه پردازی ها نه تنها شاید نتواند به شناخت بیشتر این قوم کمک کند بلکه ممکن است در برخی موارد به گمراهی این تحقیقات بیانجامد.

در این نوشتار قصد داریم بپردازیم به آسیبها و چالش هایی که در راه تالش شناسی با آن مواجه خواهیم بود. اولین بخش از این مقاله به بحثهای تاریخی پرداخته که امیدوارم در شماره های آینده به ابعاد دیگر این موضوع بپردازم.

آنچه ما در واقع از تاریخ تالش می دانیم چیزی جز آنچه در گورستانهای تالش کشف شده و یا از قاچاقچیان در حفاری های غیر مجاز بدست آمده نیست. کتیبه ها، سنگ نبشته ها، دلمن ها و مساکن اولیه،نوع زندگی با توجه به کوچ نشینی یا یکجا نشینی،ترکیب ظاهری و استخوانبندی همه و همه اینها می تواند در شناساندن تاریخ یک قوم مولفه های بسیار ارزشمندی باشد اما متاسفانه در مورد تالش آنچه مهم است اینکه در این نقطه جغرافیایی از ایران آنچنانکه باید به مقوله باستانشناسی توجه نشده است.من به شخصه معتقدم یکی از دلایل مهمی که در این زمینه وجود دارد صعب العبور بودن رفت و آمد و عدم آشنایی کارشناسان کشور نسبت به تاریخ نهفته در کوهستانهای این منطقه است.

یکی دیگر از دلایلی که وجود دارد عدم وجود عارضه های مشخص در این زمینه است .عارضه های ساختگی مشخصی که تمایل به جستجو و کاوش در این نقطه را بر انگیزد و موجب شود تا یک روند تحقیقاتی مشخص در این راه شروع شده و به همه جای مشخص کشیده شود.کاوش های باستانشناسی نیاز به تجربه و تخصص فراوان دارد و متاسفانه آنچه در تالش صورت گرفته انسجام و تراکم خاصی نداشته است. استقرار مناسب گروه های باستانشناس حرفه ای که هم به کاوش گورستانها و دلمن و مساکن اولیه تالشان نخستین( کادوسان) و هم در کنار آن به شناخت نمادهای فرهنگی تاریخی این قوم بپردازد میتواند بخش های تاریک تاریخ این قوم را روشن نماید. کشف و بررسی آشیای بدست آمده از گورهای پیش از اسلام  از یک سو و کاوش در زیستگاههای نخستین این قوم در وهله دیگر راه روشنی خواهد بود رو به شناخت تاریخ چند هزارساله.

تمرکز زدایی این تحقیقات از یک نقطه خاص مانند نوادی و مریان به جای جای تالش از سوی دیگر نیازمند گروه باستانشناس کار کشته ای است که با شناخت دقیق و علمی توان تطبیق کشفیات خود  با تاریخ و استخراج تاریخ از دل این اشیا را داشته باشد.

ایجاد یک کار گروه با جایگاه مشخص در مرکز شهر تالش با دفتر ،حتی موزه کوچک و موقت از یافته های آنها روش دیگری است در جهت آرایش گروه هایی خود جوش در جهت شناخت تاریخ که میتواند با توجه به تحقیقات میدانی و با توجه به بومی بودن این تحقیقات، رهنمودهای بسیاری برای این گروه به ارمغان بیاورد که بی شک در ابعاد دیگری از تحقیقات ایشان مثمر به ثمر خواهد بود.

در بعد مالی نیز متاسفانه در کشور ما به امر باستانشناسی و آثار تاریخی آنچنانکه بها داده نمی شود.آثار تاریخی که در کشور ما وجود دارد میتواند راه ورودی باشد برای ورود گردشگران علاقه مند به کشور. گردشگرانی که برای کوچکترین اثر تاریخی به دورترین بخش این کره خاکی قدم میگذارند تا عطش شان را فرو نشانند. البته در کشور ما مسایل متعددی موجب می شود که نتوان روی این آثار باستانی مانور داد.

واکاوی تاریخ تالش ابتدا توسط علی عبدلی صورت گرفت. تا زمان شروع به کار وی تحقیقات چندانی روی واژه تالش ،کادوس، کادوش و امثال آن انجام نشده بود. او توانست با ایجاد یک مسیر درست شیوه تالش شناسی را به همشهریانش نشان دهد.پس از آقای عبدلی و با گسترش وسایل ارتباط عمومی در ابتدا نشریات و کتب و سپس اینترنت و سایر مشتقات اجتماعی آن ،این مقوله شکل تازه ای به خود گرفت به گونه ای که همه اعضای این قوم متمدن در صدد بر آمدند تا به تنهایی به رگه های ناشناخته ای از تاریخ خود دست یابند و با تورق کتب تاریخی و انتخاب بخشهایی که در آنها نامی از تالش برده میشد تمامی این اطلاعات را با همنوعانشان تقسیم کردند.البته در این زمینه موفقیتهای بخش های دیگر فرزندان تالش در زمینه تحصیل ،فیلمسازی، عکاسی، روزنامه نگاری و ... هم به کمکشان آمد تا این فرایند رو به تکامل بیشتر گام بردارد اما اگر باز بخواهیم دقیقتر در این امر ورود کنیم باز متاسفانه با رویکردهای سطحی در این مورد نیز روبرو خواهیم شد.

عدم انجام مطالعات دقیق علمی و آکادمیک ضربه شدیدی به این بخش خواهد زد.بنده فکر معتقدم وجود نداشتن بردهای تخصصی و قوی در دانشگاههای گیلان و تالش در مقوله تاریخ شناسی موجب شده تا یکنوع انفعال در مطالعات مربوط به تاریخ تالش بوجود آید. دانشجویان علاقه مند به مقوله تاریخ تالش آنچنانکه باید شور و شوق فعالیت مستعد و علمی در این زمینه را ندارند چراکه اگر چنین امری حائز میشد بی شک این دانشجویان اقدام به ایجاد تشکل ،NGO و یا گروههایی میکردند و با ایجاد صفحات مجازی قوی و حتی ایجاد نشریه در جهت تنویر تاریخ قوم خودشان همت میجستند چنان که سایر اقوام ایران زمین چنین مینمایند.

عدم وجود حمایت های مالی موثر در بخش فرهنگی در تالش یکی دیگر از معضلاتی است که همیشه گریبانگیر محققان و اساتید و پژوهشگران تالش است. خوشبختانه تالش شناسی اقبال خوبی در بین عموم داراست و این میتواند به ابعاد اقتصادی دامن بزند و این امر اقتصادی خود به اعتلای این بخش کمک شایانی خواهد نمود. بعنوان نمونه تالش میتواند دارای یک انتشارات قوی در زمینه سرمایه گزاری روی پروژه های تحقیقاتی مناسبی باشد که در سطح کلان ملی فعالیتهایش را به تدریج گسترش دهد. این کار پژوهشگران  متخصص بومی را ترغیب خواهد کرد تا نیرو و سواد خود را مصروف تاریخ تالش نمایند.

پاسداشت و قدردانی از اساتید گرانقدری که در این زمینه تلاش نموده اند، برپایی همایش های کلان فرا منطقه ای و برگزاری سمینارهای دانشگاهی که میتواند حتی توسط نشریات تالش و با کمک مالی عموم مردم انجام شود نیز در اعتلای فرهنگ تالش شناسی نقطه عطفی خواهد شد .چنان که همایش تالش شناسی چند سال پیش در تالش و تهران هنوز در ذهن ها خاطراتی را متواتر میسازد که همه پژوهشگران تالش در یک مدت کوتاه به دور هم جمع شده و به تبادل اطلاعات پرداخته اند.

تاریخ تالش فعلن فقط در لای برگهای چند کتاب هست و هنوز ما چیزی از قوم مادریمان نمیدانیم جز اینکه ما پیشتر ها در کوهستانها ساکن بوده ایم و کم کم جلگه نشین شده ایم. همه این اطلاعات را هم ما از تاریخ نخوانده ایم بل بسیاری از این اطلاعات را از شیوه زندگی امروزه و دیروزه اجداد خودمان، از لابه لای داستانهای محلی و گاه از خاطرات نیاکانمان به یادگار داریم.آنچه که ما امروزه از گذشته قوم کادوس مینویسیم و میدانیم کلماتی تاریخی و ثابت شده نیستند.مثلا آنچه که تیمور لنگ در چند صفحه  کتابش در مورد تالش نوشته نمیتواند تعریفی از همه قوم ما باشد.قوم کادوس نیازمند تحقیقات گسترده باستانشناسی،ژئوموفولوژیکی و جغرافیایی، کاوش و حفاری، انسان شناسی و تاریخی است.

از سوی دیگر دامنه اطلاعات این تحقیقات بسته به شرایط و حمایتهای مالی دارد.ما نیاز داریم تا یک موسسه و نهادی حامی مالی این حرکت فرهنگی باشد و با اخذ مجوزهای مربوطه و به کار گرفتن کارشناسان خبره و صاحب نظر تحقیقات دانشگاهی و از سوی دیگر مطالعات باستانشاسی و انسان شناسی انجام داده و با همکاری سازمان میراث فرهنگی کشو گام مهمی در جهت شناخت خط به خط تاریخ نانوشته این قوم بردارد.

اشیا بدست آمده از تالش و کاوشهای میدانی محدودی که در گورستانهای تالش صورت پذیرفته ثابت کرده است که تالش دارای تاریخ چند هزارساله ای است که پی بردن به زوایای آن بی شک رویکرد نوینی در تاریخ شمال ایران رو به پژوهشگران خواهد داد.

ما قومی هستیم که تازه یادمان افتاده باید تاریخی داشته باشیم. تازه یادمان افتاده که از کجا آمده ایم و به کجا میرویم. زبانمان چیست و چگونه به اینجا رسیده.

زبان تالشی خود یک تاریخ است.تاریخی که میتواند گویای بسیاری از جستجوها و تحقیقاتی باشد که در تاریخ بدنبال آنیم.

این قضیه دقیقا مانند کشف سنگ روزتا در مصر باستان است.سنگ نبشته ای که به سه زبان نوشته شده بود و خواندن خط هیروگلیف آن توسط ژان شامپو لیون سی سال بعد از کشف آن انجام شد و پنجاه سال طول کشید تا دانشمندان توانستند به گرامر زبان هیروگلیف پی ببرند. زبان تالشی چنین خصوصیتی دارد.

درست است که ما هیچ نگاره و سنگ نبشته ای نداریم که بگوییم تالشی است ولی بررسی زبانشناختی این زبان کمک خواهد کرد تا به ریشه و بنیان آن نزدیک شویم.خوشبختانه تحقیقات مفصلی در این زمینه انجام شده ولی متاسفانه بیشتر این تحقیقات تکلیف هایی بوده که محققانشان خواسته اند آنها را از سرشان باز کنند مانند پایان نامه های کارشناسی ارشد. جای خرسندی است که زبان تالشی برای این کار انتخاب میشود ولی باید دید آیا واقعا برای این تحقیق کمکی به محققان این بخش میکند یا نه فقط به لحاظ بکر بودن این زبان مورد توجه قرار میگیرد.

 

 

ادامه دارد...

نوشته شده توسط مجتبی جوان /Mojtaba Javan  | لینک ثابت |

سه شنبه دوازدهم شهریور ۱۳۹۲ 14:53

نوشته شده توسط مجتبی جوان /Mojtaba Javan  | لینک ثابت |

به نقل از وبلاگ ماهنامه تالش چهارشنبه چهارم اردیبهشت ۱۳۹۲ 15:40

ماهنامه تالش رفع توقيف شد

بالاخره پس از گذشت بيش از سي ماه از زمان توقيف ماهنامه تالش، بر اساس حكم صادره از سوي دادستاني شهرستان تالش مبني بر « منع تعقيب » پرونده توقيف ماهنامه تالش به سبب آن كه « مطالب مندرج در نشريه مؤيد وقوع جرم نمي باشد » و ارائه حكم صادره به معاونت مطبوعاتي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي كشور، طي نامه اي به شماره 92/ 2147 مورخ 4/2/1392  از سوي پدرام پاك آيين مدير كل امور مطبوعات و خبرگزاري هاي داخلي معاونت مطبوعاتي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي كشور و با استناد به مفاد ماده 44 قانون مطبوعات مصوب 22/12/1364 و اصلاحات بعدي آن ،  ماهنامه تالش به صورت رسمي و قانوني رفع توقيف شد.

ضمن عرض تبريك اين موفقيت به مدير مسئول محترم ماهنامه تالش ، همه همكاران و اعضاي محترم تحريه، خبرنگاران، عكاسان ، نمايندگان و همراهان نشريه در سراسر كشور و علي الخصوص خوانندگان و كل تالشان و دوستداران آن نشريه در سراسر جهان ، به اطلاع عموم مي رسانم كه شماره نخست از دوره جديد ماهنامه تالش به زودي منتشر مي شود.

نوشته شده توسط مجتبی جوان /Mojtaba Javan  | لینک ثابت |

حمام تاریخی مریان سه شنبه بیست و سوم آبان ۱۳۹۱ 11:26

حمام مریان مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان طوالش، بخش مرکزی، روستای آق اولر واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۱ شهریور ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت ۹۹۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.[۱]

شایان ذکر است: حمام مریان به دستور نصر الله خان (سردار امجد)، توسط معماری از کشور آلمان بر روی زمین شیب دار و در فضایی به مساحت 131 متر مربع ساخته شده است.




آشنایی با روستای تاریخی مریان

روستای تاریخی مریان از توابع بخش مرکزی شهرستان تالش، با مختصات جغرافیایی ۴۸ درجه و ۳۷ دقیقه طول شرقی و ۳۷ درجه و ۵۰ دقیقه عرض شمالی، در ۳۷ کیلومتری شمال غربی هشتپر و ۱۴۳ کیلومتری رشت قرار دارد.این روستا از شمال به روستای ناوان، از شرق به روستای سینا هونی، از جنوب به اراضی جنگلی و از غرب به روستای آق اولر محدود می‏شود.

 ارتفاع این روستای کوهپایه‏ای از سطح دریا ۱۰۸۰ متر است و آب و هوای آن در زمستان‏ها سرد و در تابستان‏ها معتدل است. متوسط بارندگی سالیانه آن ۱۷۳۲ میلی‏متر گزارش شده است.گورستان باستانی روستا، نشانگر سکونت دیرینه اقوام تالشی در این روستاست و آثاری از حمام قدیمی منسوب به دوره صفوی و یا قاجاری مؤید قدمت کهن روستاست.مردم روستای مریان به زبان‏های آذری و تالشی سخن می‏گویند، مسلمان و پیرو مذهب شیعه جعفری هستند.

 الگوی معیشت و سکونت براساس سرشماری سال ۱۳۷۵، روستای مریان ۱۰۴ نفر جمعیت داشته است که در سال ۱۳۸۵ به ۷۶۰ نفر افزایش یافته است.اقتصاد روستای مریان بر پایه فعالیت‏های زراعی، باغداری، دامداری و صنایع دستی استوار است. زراعت عمده روستا، کشت دیم است و گندم مهم‏ترین محصول دیمی آن است. توتون، ذرت، سیب‏زمینی، یونجه و لوبیا از دیگر محصولات زراعی روستاست. زردآلو، سیب، به و گلابی از محصولات باغی آن است. محصولات مهم دامی آن عبارتند از: گوشت تازه و انواع لبنیات، پرورش طیور خانگی مانند مرغ و بوقلمون نیز بین روستاییان رونق دارد.

مردم روستا به ویژه زنان، با بافت و تولید صنایع دستی مانند گلیم، جاجیم، شال و جوراب در بهبود وضعیت اقتصادی خانوار نقش مهمی ایفا می‏کنند.معماری روستای مریان به دلیل استقرار در ناحیه کوهستانی، از روستاهای جلگه‏ای استان گیلان متفاوت است. سقف چوبی خانه‏ها، لته کوبی است و درهای ورودی و پنجره‏ها، برای جلوگیری از سرما کوچک انتخاب شده‏اند. در ساخت خانه‏های قدیمی از مصالح بومی سنگ، ملات کاهگل و چوب استفاده شده است.

محوطه باستانی گورستان مریان، بزرگترین گورستان پیش از تاریخ ایران است که در عرصه‏ای به مساحت ۴۰۰ هکتار، در مناطق ییلاقی مریان، آق اولر و تندبین گسترده شده است. این گورستان گواه تمدن عظیم این منطقه در دوران‏های گذشته است، که تا اوایل دوران اسلامی تداوم داشته است. گورهای این گورستان، به صورت سه طبقة دخمه‏ای سنگچین شده و با لوازم مورد نیاز زندگی مردگان کشف شده‏اند.

حمام قدیمی مریان به احتمال قوی از آثار اواخر دورة صفوی و به احتمالی دیگر از آثار اوایل دورة قاجاری است. مصالح به کار رفته در ساخت حمام شامل خشت، ملاط، گچ و سنگ است. در بعضی قسمت‏های حمام، آثاری از کاشی‏های تزیینی و نقاشی دیواری به جا مانده بود که تقریباً تمام آن‏ها به سرقت رفته است.جشنواره سوارکاری و کشتی مردان، هر ساله در مناطق ییلاقی روستا برگزار می‏شود و در میان جوانان طرفداران بسیاری دارد. از بازی‏های محلی روستای مریان می‏توان به قئیش گوتورمک یا قئیش چکدی، بورک قاچدی، خاله خاله، چیلینگ آقاج اشاره نمود، که اکثراً به طور گروهی و توسط کودکان روستا انجام می‏شود.

 مراسم عید نوروز، همانند سایر نقاط ایران برگزار می‏شود. روز سلطان، دروزه، ۴۵ نوروز و بنجک از جمله مراسم ویژه فصل بهار است و مراسم شب یلدا با رسوم یوله چله، قصه چله و سیومو برگزار می‏شود. مراسم بند آوردن باران و کوبیدن بر ظرف مسی برای برطرف شدن ماه گرفتگی و خورشید گرفتگی نیز از آیین‏ها و رسم‏های مردم روستای مریان است. برگزاری مراسم اعیاد مذهبی و عزاداری‏های ماه محرم نیز در روستا رواج دارد.نوای نی چوپانان و آوازهای محلی تالشی، شور و حال خاصی به مراسم و جشن‏های مختلف مردم روستای مریان می‏بخشند. اجرای ترانه‏های عاشیقی به زبان آذری، به ویژه در مراسم عروسی روستا متداول است.سرنا و دهل سازهای محلی این روستاست که در اجرای برخی آوازها و رقص‏های محلی نواخته می‏شوند.صنایع دستی روستای مریان، مشتمل بر بافت انواع گلیم، جاجیم، جوراب و شال است.

پوشاک غالب مردم روستای مریان، لباس‏های محلی مشابه لباس‏های تالشی است. مردان از کلاه، شلوار، پیراهن جلو بسته با یقه هفت یا بسته، نیمه تنه یا جلیقه پشمی، شال و دستکش (در فصول سرد سال) استفاده می‏کنند.زنان روستا مانند زنان تالشی لباس می‏پوشند که شامل پیراهن بلند با دامن پرچین، جلیقه با رنگ تیره، پیژامه طرح‏دار و روسری‏های رنگی و منقش می‏باشد. استفاده از پارچه‏های رنگی و روشن، ویژگی پوشاک زنان روستا است. کودکان روستای مریان نیز از پوشاک محلی و معمولی استفاده می‏کنند.

 از انواع غذاهای محلی روستا می‏توان به آبگوشت شوربا، آبگوشت قورمه، انواع آش مانند ترش آش و آش رشته و انواع غذاهای همراه با برنج و ماهی اشاره کرد.دسترسی: این روستا از طریق شهر هشتپر با جاده‏ای مناسب و زیبا قابل دسترسی است

نوشته شده توسط مجتبی جوان /Mojtaba Javan  | لینک ثابت |

سرنا یا زرنای تالشی چهارشنبه بیست و ششم مهر ۱۳۹۱ 20:43

سُرنا در تالش به عنوان یک ساز بادی با کلمه هاى ساز و زِرنا شناخته می شود. بیشتر در نواحى جنوبى تالشستان، از ماسال و شاندرمن تا شفت و فومن و طارم، رواج دارد و کلمه ى «سازَنده» اغلب به طور خاص در مورد نوازندهى سرنا به کار میرود.

پرده ها و هواها( نغمات بدون کلام ) عموماً توسط له له (نی چوپانی) و یا لبک (نی لبک) نواخته میشود، اما در نواحی جنوبی تالشستان سرنا و نقارۀ تالشی نیز مجری تعدادی از اینگونه نغمات هستند. تعدادی از این قطعات در جشن های عروسی، حنابندان، کشتی های محلی و برخی از آیین های بومی اجرا می شوند. به عنوان نمونه هنگامی که پهلوانان در حال کشتی گرفتن هستند از سرنا و نقاره استفاده می‌کنند. البته در مدت زمان پیشین سازَنده حتماً می‌بایست دانش و آگاهی درباره کشتی را داشته باشد تا توان عوض نمودن ریتم را همسو و همگام با پهلوانان انجام دهد، که سرعت و بداهه ‌نوازی آنها تأثیری به سزا در کشتی دارد. هنگامی که پهلوانان به هم نگاه می‌کنند در ابتدا آهنگی به صورت ریتم ملایم نواخته می‌شود و آن‌گاه که دو پهلوان با هم در می‌آویزند ریتم آهنگ تندتر و ملودی آن حماسی‌تر می‌گردد و زمانی که پهلوانی پیروز می‌شود آهنگ بنا به مقتضیات خود از اوج به فرود منتهی می‌گردد. به این ترتیب از کشتینه هوا با کمک دو ساز نقاره و سرنا برای تهییج کشتی‌گیران استفاده می‌شود.

سرنا و دهل سازهای محلی تالشان گیلوان هروآباد(خلخال) و همچنین طارم زنجان است که همچون دیگر نواحی جنوبی تالشستان در اجرای برخی آوازها و رقص‌های محلی نواخته می‌شوند.
نوشته شده توسط مجتبی جوان /Mojtaba Javan  | لینک ثابت |

مجله اینترنتی تالش جمعه بیست و یکم مهر ۱۳۹۱ 19:35

درود دوستان خوبم

از زمانی که این وبلاگ را  راه انداختم دغدغه ام این بوده که بتونم برای شما وبلاگی داشته باشم که با مراجعه به اون هر روز چیزهای جالب ٰ خوندنی و دیدنی ای ببینید. از روز اول هدفم این بود که بعد از اینکه به یک حدی از رضایت شما رسیدم وبلاگ رو تبدیل به یک سایت جامع کنم برای خدمت به اصالت خودم ولی متاسفانه آنقدر که باید موفق نبودم. از شما خواهشی دارم و اون اینکه شما کمکم کنید تا بتونم به هدفم برسم.

قصد دارم برای تالش یک مجله اینترنتی راه بیاندازم و امیدوارم بتونم از شما مقالهٰ عکس و مطلب جمع آوری کنم پس لطفن کمکم کنید تا به هدفم برسم.


منتظرتونم

نوشته شده توسط مجتبی جوان /Mojtaba Javan  | لینک ثابت |

مقاله نویسی سه شنبه دهم مرداد ۱۳۹۱ 19:48

وبلاگ تالش منتظر دریافت و انتشار مقالات همه شما عزیزان می باشد



نوشته شده توسط مجتبی جوان /Mojtaba Javan  | لینک ثابت |

آهنگ زیبای تالشی شنبه بیستم خرداد ۱۳۹۱ 10:47
این آهنگ زیبای تالشی را دانلود کنید و از آن لذت ببرید



http://s3.picofile.com/file/7373788274/SHAKAREM_JAN_2_.mp3.html

نوشته شده توسط مجتبی جوان /Mojtaba Javan  | لینک ثابت |

بررسی زندگی اجتماعی در تالش چهارشنبه بیست و یکم دی ۱۳۹۰ 10:30
گهگاه این تصور به ذهن متبادر می شود که زندگی اجتماعی و در کل زندگی جمعی در یک منطقه بر چه اساس و معیارهایی شکل میگیرد و اصولا روند کلی و سیر حرکتی نوع زندگی ها از چه چیزهایی تاثیر می پذیرد.اگر بخواهیم از لحاظ اقتصادی،اجتماعی،فرهنگی یا دینی به این مقوله بنگریم با چند دیدگاه کلی و عام مواجه خواهیم بود که همه اینها نیز به نوبه خود حادث تفاوتهایی خواهند شد.بعنوان مثال زندگی کشاورزی و کوچ نشینی و فصلی در تالش به اقتضای شرایط اقلیمی جغرافیایی موجب ایجاد زندگی دامداری-عشایری در تالش شده است و توزیع ثروت در این بخش از زندگی مردم تاثیر بسزایی دارد. بعنوان نمونه تالش منطقه است که برنج در جای جای آن کشت می شود و برنج یکی از محصولات استراتژیک کشور ماست ولی آیا فرایند توزیع ثروت با ارزشهای اقتصادی و منطقه ای این نقطه یکسان بوده است. از لحاظ فرهنگی و اجتماعی نیز هریک از این مقولات جایگاهی مجزا برای بررسی دارند که جا دارد در یک مقاله به آن پرداخته شود که در حال آماده سازی آن می باشیم.

نوشته شده توسط مجتبی جوان /Mojtaba Javan  | لینک ثابت |

تسلیت سه شنبه بیستم دی ۱۳۹۰ 1:45


ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ



با خبر شدیم استاد فرامرز مسرور ماسالی شاعر پر آوازه تالش که مدتها از بیماری رنج میبرد جان به جان آفرین تسلیم کرد.برای شادی روح آن عزیز سفر کرده و برای بازماندگان صبر مسئلت داریم. به درستی که او حق بزرگی بر گردن ادبیات تالش و تالشان دارد. یادش گرامی باد.



ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

نوشته شده توسط مجتبی جوان /Mojtaba Javan  | لینک ثابت |

دومین کنفرانس بین المللی تالش شناسی سه شنبه بیست و نهم شهریور ۱۳۹۰ 14:22

به گزارش سایت آرماکد دومین کنفرانس تالش شناسی در پانزدهمین سالگرد انتشار نشریه بین المللی ایران و قفقاز و با همکاری Modus Vivendi Cente، مرکز مطالعات ایران شناسی قفقاز،انجمن بین المللی ترکیه شناسی، انجمن ایران و قفقاز،آرماکد و با حمایت نهاد HYKSOS  در ایروان ارمنستان 12 و 13 نوامبر برگزار میگردد.آخرین مهلت ارسال چکیده مقالات 20 سپتامبر 2011 بوده و چکیده مقاله بایست در 300 کلمه محدود باشد.


محققان ارجمند میتوانند چکیده مقالاتشان را با فرمت WORD به ایمیل های ذیل ارسال فرمایند.

iranist@yahoo.co.uk (Dr. Khachik Gevorgyan)
caucasoiranica@gmail.com (Dr. Victoria Arakelova)


منبع:
http://www.armacad.info/conferences/the-2nd-international-conference-on-the-talishi-studies-12-13-nov-2011-yerevan-armenia

نوشته شده توسط مجتبی جوان /Mojtaba Javan  | لینک ثابت |

تسلیت به خانواده بختیاری سه شنبه بیست و نهم شهریور ۱۳۹۰ 0:23
به نقل از وبلاگ تالش شناسی  با خبر شدیم دو شاعر گرانقدر تالش آقایان دکتر فرزاد و پژمان بختیاری مرکیه عزیز در غم از دست دادن مادرشان سر به مویه دارند. وبلاگ تالش ضمن تسلیت به خانواده محترم بختیاری آرزوی شادی روح درگذشته و تداوم عمر بازماندگان را دارد.

نوشته شده توسط مجتبی جوان /Mojtaba Javan  | لینک ثابت |

فراخوان مقاله چهارشنبه بیست و سوم شهریور ۱۳۹۰ 0:14

وبلاگ تالش در نظر دارد در جهت ارتقای حس تالش پژوهی اقدام به برگزاری مسابقه مقاله نویسی نماید.این مقالات به داوری گذاشته شده و بر اساس نوبت در وبلاگ یا سایتهای مربوط به تالش منتشر خواهد شد


عزیزان مقالات خود را به آدرس talesh100@gmail.com  ایمیل فرمایند


حمام تاریخی مریان

نوشته شده توسط مجتبی جوان /Mojtaba Javan  | لینک ثابت |

سفر سه شنبه یکم تیر ۱۳۸۹ 11:13

پس از ماهها دوباره به تالش آمدم. سرزمینی که مادر آرامش است و سرود آرامشش روانم را نوازش می دهد. واقعا چه زیباست زندگی در دل کوه و نوشیدن آب چشمه هایش. آب تنی در دریا. تالش که آمدیم با دوستان غروب رفتیم گیسوم. از فرط آب ندیده گی و شنا در استخر و دور از دریا پریدیم تو آب. چقدر لذت بخش بود هر چند یکی از بچه ها مون مریض شد و بردیمش دکتر ولی واقعا لذت عجیبی داشت. صوت پرندگان تو جنگل هنوزم از خاطرم پاک نمیشه. رفتن به کوه و ییلاق و چادر زدن و یک شب ماندن در آنجا و چه خوشی ها که آنجا نداشتیم. یادش بخیر و همه نوش جان آنهایی که در تالش زندگی می کنند. ولی همیشه یک چیز آزارم می دهد. اینکه چرا مردم ما بی محابا در دریا و جنگل و طبیعت آشغال می ریزند و همه جا را کثیف می کنند.قلبم به رد می آید وقتی این صحنه ها را میبینم و تو خودم آشوبی به پا می شه. واقعا چرا باید اینطور باشه. یکم اهمیت بدیم به محیط زندگیمون. اکوسیستممون. به خونمون که توش زندگی می کنیم. بیایید تالش رو پاک و زیبا حفظ کنیم همونطور که خدا بهمون تحویلش داده.

نوشته شده توسط مجتبی جوان /Mojtaba Javan  | لینک ثابت |