سایتی برای تالش

مردم تالش

ترجمه:

مجتبی تعطف طولی 

Mojtaba _taattof@yahoo.com

اشاره:

مــــتن زير ترجمه ای است از مطلب(The Talysh people)که وقتی واژه تالش را به شــکل(Talysh)جستجو میکردم با آن بـــرخورد کردم و چون مطالب بسیار جالبی در آن یافتم که به چشم مــحققان ما نــخورده است بـنابر این قصد ترجمه آنرا کردم .اگــر چه ممکن است تـــــــــرجــــمه دارای مشکلاتی باشد ،لیکن هدف اصلی مترجم از ترجمه فقط بر ملا ساختن چشمه های تاریکی از فرهنگ و آداب تالشان بزرگ بوده و بس،بنابراین همه اصحاب ترجمه لازم است با دیده اغماض بر این ترجمه بنگرند و بر این حقیر خرده نگیرند.ضمن آنکه در نوشتار ذیل شمار تالشــــان به اشتباه200000نفر ذکـــر گردیده که یقینا دارای اشتباه است ازیـــرا که این رقم از700000نـفر تــا5/1مـــیلـــیون نـفر در آذربایجان در آمار های مختلف متفاوت است بــــنا براین نوشتار ذیل در این مورد دچار اشتباه است

نکته دیگری که قابل ذکر اســت این نکته است که نویسنده متن تالش را یک نهاد جمع در نظر میگیرد و ازاین رو مــترجم نیز نــاگـــزیر در پاره ای موارد تالش را جمع ترجمه نموده است.

نکته دیگری که بایـــد خاطر نــشان کرد ایــن اســــت که شکل نوشتاری تالش در کشورهای مختلف مانند ایران،آذربایجان و روسیه مـــتفاوت اســت و به شکلهای

(Talesh)-(Talysh)-(Talish)-(Tallish) و ... نوشته میشود

                          *                            *                           *

تــالـــــش حدودا بــالغ بر  200000[نفــر اســـت]،از ایـــن 130000 در جنــوب شرقی جمهوری آذربایجان قرابت مرز ایــران ودر اطراف لنکران،آستاراو لـریک زندگی میکنند.الـباقی تالـش در ازاین سو به آن سوی مرز استـان گیلان ایــران، در باریکه بلند این خطه موازی با طول ســاحل خزر زندگی میکنند از آستارا تا منطقه رشت.

آنـان سـرزمینی را به تقابل نوک ها در اختیار گرفتند ،حدودااز ارتفاع کوهستانهای جنگلی تالــش،به دیـــار سـاحلی زیر استوایی در امتداد دریای کاسپین[خزر- م]. اغــلب[جـمعیت]نـــاحیه مسـکونی تـالــــش بعنوان تـالشـــان منسوب اســـت.

تالش خـودشــان را (تا لـُشــــــون) منسوب میکنند و به زبانی هندوایــرانی صحبت می کـنند. که آنهم تــالــش خــوانده میشود.اگــرچه همه گـــــروههای تالش به زبان بومیشان صحبت میکنند.اکثرا دو زبـانه هستند.مکالمه آذری،روسی یا فارسی.تالش در نــاحیه جنوب شــرقی در یای کاســپن بــرای هــزاران ســــال زندگی می کرده است.آنان در طول عصر وسطا زیــر نفوذ تــرکی قرار گرفتندلیکن در قرن هفدهم خان نشینی خــودشانرا با اولین پــایتخت در آسـتـــارا و سپس در لنکران بنا نهادند.

در قرن نوزدهم تـالــش امروزی آذربایجان زیر نظارت روسیه قرار گرفت،که این تا1991 ادامه داشت، زمانیکه آذربایجان براتحاد شوروی پیروز شد.

امروزه چهره تـالــش همان معمای غیر قــابل حل مردم مــــــرکز آسیا-چنانکه آنان کوشش میکردند به تصمیم گیری که آیا  از سنتهای اسلامی گــــذشته پیروی کنند یا از فرهنگ غربی و تکنولوژی زمان حاضر- میباشد.

اکثریت تـالــش کشــاورزند.در برخی نـواحی برنج محصـول اصلی است در سـایر [نواحی] گنـــدم و جو رشــد میکنند.چـای و ومیــوه هـا ی مـرکبـاتی در زمین های پست نزدیک دریـــای کاســپین بار میآورند.بـسیاری از تـالـــش در زمینهای پــست زندگی میکنند که مـــحصول تازه شـامل سیر،پیاز،کدو تنبل،خربزه(هندوانه)، نخود فرنگی و انگورکشت میکنند

امـا نه اینکه همـه تـالـش کشاورزند.بــرخی صنعت گــران چیره دستی میشوند،هنر دستی عمده شان شامل تولید ابریشم،قالیچه ونمد میباشد.بعضی ها با قلع کار میکنند کفش میسازند یا جواهرطراحی میکنند.

تالــش در نواحی کوهستانی زنـــدگی میکنند نوعا در همواری در خانه های مسقف ســـــاخته شده از سنگ بریــــده نـــشده.آنها در منــطقه ســـاحلی در خـــانــــه های گلی{ رُسی}که ســقف ســـاخــتــه شـــــده از نی یـا زنــبق زرد(.علفی شبیه گیاهی با ساقه سخت)دارند زندگی می نــمایند.خانـــــه ها معمولا درهای مرتفعی دارند که به سقف میرسندزیـــــرا  که در ســقف سوراخی بـــرای اجازه دادن به خـروج دود آتش آشپزی وجود ندارد.خانه های ســـنتی تالش مبلمان ندارد ولی امــروزه تـعــداد رو به رشدی از خانه ها مبلمان سبک غربی را اتخاذ میکنند.

زنان تالــش سابقا لباس مسلمان سنتی میپوشیدند که شامل بود از نقاب صورتشان و ردای بلــندی که کاملا بـــدنشان را می پـــوشــاند.امروزه ممکن اســـت زنان تالش بالاخص درآذربایجان سازوبرگ مرسوم را ترک گفته و لباس مد غربی بپوشند.

اگــر چه قانون اسلامی مــردان را مجازبه داشــــــتن تعداد چهـار زن را هــم کرده  است.بیشتر مردان تـالـــش فقط یک زن میگیرند.پسران معمولا وقتی بین سنین 15 و20هستند ازدواج مــیکنند.از آنجائیکه دخــتران مــعمولا زمــــانیکه بین سنین 12 و16هستند ازدواج میکنند.خـــانواده داماد می خواهد بهای عروس یا (کـَبین) را که شــامل پـول و اقلامی چون فــرش و لوازم آشپز خــانه است بپردازد.بـرای احتراز کردن از پرداخت (کبین) گاهی اوقات مـــرد جوانی عـــروس آتــی راربــــوده،او را به زنی میگیرد.

تالش مـــسلمانند،عمدتا از شـاخه شیعه.برخی ازبقایای دین پیش از اسلامیـشان باقی است.بـــعنوان مثال آنان برای درختان و بیشه وشکل درختان بعضی از اکثر اماکن مقدسشان حـرمت قائل اند .آنان همچنین به حضور هر دوی روح نیکویی وشرارت معتقدند.با خــطرناکترین روح مــخلوق ( آ له ژن)؛ زن ســــرخ(آ له ژن). بــــــاور شده  که حمله میکند به زنان در طول وضع حمل، به علاوه نــوزادان تــازه متــولد شده.

نهاد اصلی ای که مـردم تالش را نمایان میسازد ( جنبش قومی تالش) [1]میباشد.هدف جنبش قومی تالش دو کـــار بــوسیله ســازمـــــان ملل  برای دریافتن مــامـــــوریت خـود ارادی و شناخت قوم تالـش است.جنبش قومی تالـش نهادی آزادی بخش  است که تــوسط مردم تالش خلق شد ووارث جنبش سیاسی1993 تالش میباشد.